Mon. May 27th, 2019

Ali Hertica: Në shtet të dobët nuk është promovim sundimi i ligjit

Ali Hertica: Ligji dhe forcimi i kapaciteteve të policisë dhe gjyqësorit, për të realizuar të ashtuquajturit krim “victimless” mund të ketë ndikim të madh në shoqërinë kosovare , është ende mjaft e depërtuar edhe në qeveri, dhe në,zyrtaret (si noterët dhe avokatët) dhe bizneset. Këto krime policia duhet ti merr më shumë vëmendje duke vendosur objektiva të cilat një njësi rajonale e policisë është zgjedhur që duhet luftuar. Ajo është gjithashtu një çështje e fokusit; praktikisht çdo krim ka një komponent financiar-ekonomik dhe qendron një lider apo një bandit i klaneve të caktuara në Kosovë.

Parandaluese, penale, financiare dhe administrative ku qasjet e secilit kanë kufizimet e tyre dhe janë plotësuese. Kështu i jep një përgjigje për pyetjen e qeverisë që të parandalon dhe të merr masat flagrante në qasje të drejta penale që të mund të ndalohet kjo dukuri rrënëqethëse për shoqërinë kosovare. Ajo krijon një energji kur këto qasje janë përdorur së bashku dhe të koordinuar në mënyrë që efikasiteti në bashkëpunim me liderët politik ku janë duke rritur efektet e padëshiruara anësore të një shoqërie ku mund të zbuten nga qasjet e tjera. Përshkrimet e rasteve të korrupsionit kanë treguar se shumë faktorë janë të ndërlidhura dhe ndikojnë njëri-tjetrin. Si agjenci të ndryshme me qeveritare që kanë juridiksion mbi (aspektet e) në qasje të mjeteve, kontrollit të efektshëm në bashkëpunim të mirë mes agjencive dhe qeveritare

Përfitimet transnacionale të krimit nga globalizimi të ekonomisë botërore dhe teknologji të reja të tilla si internet, që turbullojnë kufijtë kombëtar. Luftimi kërkon forma shumë të ndryshme të zhdukjes së kësaj dukurie nagative. Ku bashkëpunimi politik i mungon ku shkaku themelor është një ngurrim i shtetit ta rivlerësojë sovranitetin kombëtar në një mënyrë që i përshtatet më mirë shoqërisë globale të sotme, ku rrjetet luajnë një rol të madh. Krimi ndërkufitar nuk është për të luftuar në mënyrë efektive pa ndarjen ushtrimin e sovranitetit në marrëdhëniet me vendet e tjera për të rritur kapacitetin për të vepruar në ndalimin e bandave kriminale. Në shumë vende, popullësia është e ndjeshme ndaj erozionit të sovranitetit kombëtar nëpërmjet bashkëpunimit. Është vetëdija për shtrirjen e krimit ndërkufitar dhe kostot për shoqëritë të vogla siq është Kosova. Si ndërgjegjësimi i shkallës dhe ndikimit të krimit ndërkufitar do të jetë më e madhe, të vullnetit të votuesve dhe politikanëve të sovranitetit në bashkëpunimin ndërkombëtar në luftën kundër krimit transnacional që të ushtrojnë bashkërisht. Pikërisht për shkak se qeveria mund të fitojë forcë, e cila në fund do të përfitojnë sovranitetin kombëtardhe kontrollin mbi të .

Një nga fushat ku standardet ndërkombëtare janë ende në zhvillim dhe bashkëpunim ndërkombëtar është ende në foshnjërinë e tij është krimi kibernetik. Ky fenomen shpjegohet shkurtimisht në aneksin e përfshin një shumëllojshmëri në rritje të shpejt, aktivitetin kriminal të organizuar në rregullin kombëtar dhe ndërkombëtar

Nëse ka një shtet ligjor që e zbaton në përpikshmëri ligjin dhe i përmban detyrimet e ekzekutimit të ligjit mbi të gjithë.Se shtetet nuk duhet të implikohen në krimin ekonomi dhe korropsionin por duhet ta luftojnë atë ,ndërsa tek ne qeveria-lideri është vllazru me korropsionin dhe krimin ekonomik..

Në shtetet e dobëta nuk është promovimi i sundimit të ligjit është më e lehtë të shfaqet një dukuri e tillë . Kjo është pjesërisht për shkak se shteti demokratik është i vështirë në kontekste të trashëgimi, sepse mungesa e stabilitetit ka një natyrë të tillë së bashku me qeveritarët

Korrupsioni dhe krimi janë të lidhura ngushtë me njëra tjetrën në të mungesë të shtetit ligjor të alternativave sociale dhe ekonomike. Ndërsa, promovimi i sundimit të ligjit është në vetvete një qëllim i rëndësishëm, kjo nuk mund të arrihet vetëm me zhvillimin socio-ekonomik, duke krijuar alternativa të dhunës, krimit dhe korrupsionit.